کلمه‌ی سانسکریت آگنـی (Agni) به معنای آتش، در آیــورودا به فرایندِ استحاله و دگرگونی در تمامِ شکل‌های آن اشاره دارد. این مفهوم که در بدنِ ما با نام آتشِ گوارشی یا آتشِ هاضمه شناخته می‌شود، فرایندِ تجزیه و هضم و جذبِ صحیحِ غذا و همچنین درکِ مفاهیم، اطلاعات و احساسات را ممکن می‌سازد.

آگنی که شاملِ آنزیم‌ها و فرآیندهای متابولیک ضروری برای هضم است، غذا را به موادی قابلِ جذب برای تغذیه‌ی بافت‌ها تبدیل کرده و از شکل‌گیری آما (Ama) یا سمومِ ناشی از هضمِ ناکامل در بدن جلوگیری می‌کند. کاراییِ صحیحِ هر بافت و هر سلول در بدن به وضعیتِ آگنی مربوط است. بدون آگنی، هضمِ کاملِ غذا یا تجربیاتِ حسی غیرممکن خواهد بود.

در جهان‌بینیِ آیــورودا حفظِ تعادلِ آگنی از مهم‌ترین عوامل حفظِ ایمنیِ بدن، سلامتیِ پایدار و طول عمر بالاست.
آگنیِ قوی از سلامت، شادابی و شفافیتِ ذهن حمایت می‌کند و آگنی ضعیف یا نامتعادل مُنجر به هضمِ ناکامل، تجمعِ آما یا سموم در بافت‌های بدن، احساسِ افسردگی و در نهایت زوالِ سلامتِ فرد می‌شود.

نشانه‌های آگنیِ متعادل

اشتهای معمولی، تشخیصِ خوبِ مزه‌ها، احساسِ سبکی بعد از وعده‌‌های غذایی، دفعِ منظم و کامل، زبانِ تمیز و بدونِ بار، وزن و سلامتی پایـدار، سیستمِ ایمنیِ قوی، انرژی حیاتی بالا، عمر طولانی.

ذهنِ آرام و شفاف، درکِ صحیحِ اطلاعات، هوش‌مندی، انعطاف‌پذیری و شجاعت.

نشانه‌های عدم تعادل آگنی

آگنیِ ضعیف
که معمولا با عدمِ تعادلِ دوشای کافا در ارتباط است.
بی‌اشتهایی، سوخت‌وسازِ آهسته، احساسِ سنگینی و کرختی بعد از خوردن غذا، یبوست، خلط زیاد، پوششِ سفید بر روی زبان (ضخیم).

آگنیِ زیاد
که معمولا با عدمِ تعادلِ دوشای پیتا در ارتباط است.
هضمِ سریع، سوزشِ معده، احساسِ گرسنگیِ زیاد همراه با عصبانیت، مدفوعِ شل، زبانِ سرخ.

آگنیِ متغیر
که معمولا با عدمِ تَــعادُل دوشای واتا در ارتباط است.
اشتهای متغیّـر، نفخِ معده و روده، یبوست و خشکیِ دستگاهِ گوارش، پوششِ سفید، خاکستری یا قهوه‌ای تیره بر روی زبان (نازک).

چطور آگـنی را به تَــعادُل برگردانیم؟

بزرگ‌ترین وعده‌ی غذاییِ خود را در میانِ روز بخورید، زمانی که که آتشِ گوارشی در قوی‌ترین حالتِ خود قرار دارد.
قبل از احساسِ سیریِ کامل دست از غذا خوردن بکشید.
هنگامِ غذا خوردن توجه‌تان را با چیزی غیر از غذا تقسیم نکنید.
منظّم ‌و متناسب با دوشای غالبِ خود غذا بخورید و از وعده‌های غذایی صرفِ نظر نکنید.
از ادویه‌ها و گیاهانِ داروییِ متِـعادُل کننده‌ی وضعیت گوارشی‌تان استفاده کنید.
برای توانمندیِ دستگاهِ گوارش از حرکات یوگای مناسب کمک بگیرید.
برای افزایشِ تواناییِ هضمِ افکار و احساسات مُراقـبـه و تمرینات تنفسی را به برنامه‌‌ی خود اضافه کنید.

آگنی تحتِ تاثیر تَــعادُل دوشاها، احساسات و افکار به طور طبیعی مُتِـعادُل می‌شود.